همه اين اختلافات به اقتضاى مقام بيان است چنان كه گاهى در ميان دو آيه متصل به هم اتفاق مىافتد مانند دو آيه كريمه بيستم و بيست‌ويكم سوره مدثر كه اولى يك جمله و دويمى بيشتر از پانزده جمله است . و نظير اين اختلاف اختلافى است كه آيات سوره‌هاى قرآن از جهت ايجاز و اطناب بيان دارند چنان كه با مقايسه امثال سوره فجر و سورهء ليل به امثال سوره بقره و مائده روشن است و اغلب سوره‌هاى مكى با اسلوب ايجاز و اغلب سوره‌هاى مدنى با سياق اطناب نازل شده‌اند . و از اين باب است آنچه گفته شده كه اولين آياتى كه به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نازل شده سوره علق يا پنج آيه از اول سوره علق مىباشد و آخرين آيه‌اى كه نازل گرديده آيه كريمه : « وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ » سوره بقره آيه 281 است . ج - اسباب نزول چنان كه تذكر داده شد بسيارى از سور و آيات قرآنى از جهت نزول با حوادث و وقايعى كه در خلال مدت دعوت اتفاق افتاده ارتباط دارد مانند سوره بقره « 1 » و سوره حشر و سوره عاديات يا نيازمندىهايى از جهت روشن شدن احكام و قوانين اسلام موجب نزول سور يا آياتى شده كه احكام مورد نياز را بيان مىكند مانند « 2 » سوره نساء و انفال و طلاق و نظاير آنها .

--> ( 1 ) . سوره بقره سال اول هجرت در مدينه نازل شده مقدارى از آياتش در توبيخ يهود كه در پيشرفت اسلام‌كارشكنى مىكردند و مقدارى در تشريع احكام مانند تغيير قبله و تشريع روزه و حج و غيره نازل گرديده است . و سوره حشر در خصوص كوچانيدن يهود بنىنضير و سورهء عاديات در خصوص اعراب وادى يابس يا غير آنها نازل شده است ( 2 ) . سوره نساء درخصوص ازدواج و ارث زنان ، و سوره انفال درخصوص اسيران غنائم جنگى و سوره طلاق‌درخصوص طلاق نازل شده است